Keks - przepis do wypróbowania na święta i nie tylko!

Któż z nas nie kocha aromatu świeżo upieczonego ciasta unoszącego się w kuchni? Szczególnie gdy za oknem budzi się wiosna, a w domu panuje świąteczna, wielkanocna atmosfera. Dziś przedstawimy Wam przepis na wyśmienity keks, który z pewnością stanie się gwiazdą Waszego świątecznego stołu!
Keks - historia i tradycja
Keks to ciasto, które przybyło do nas z Wielkiej Brytanii, gdzie znane jest jako "fruit cake". Jego historia sięga czasów rzymskich, kiedy to żołnierze zabierali ze sobą na wyprawy wojenne podobne wypieki, bogate w suszone owoce i orzechy. Z biegiem czasu keks ewoluował i stał się nieodłącznym elementem europejskiej tradycji wypiekowej, a w Polsce szczególnie często gości na wielkanocnych stołach.
Słowo keks ma fascynującą historię językową - pochodzi od angielskiego słowa "cakes" (liczba mnoga od "cake"), które w procesie polonizacji przeszło ciekawą transformację. Początkowo, na początku XX wieku, wymawiane było jako "kieks", by ostatecznie przyjąć formę "keks" - prawdopodobnie pod wpływem podobnie brzmiącego germanizmu "kleks".
Keks - przepis
Przedstawiamy sprawdzony przepis na keks, który nigdy nie zawodzi! Do jego wykonania będziemy potrzebować odpowiednich przyborów kuchennych. Najważniejsza będzie porządna keksówka - forma do pieczenia o podłużnym kształcie. Przyda nam się również pojemna miska kuchenna oraz podstawowe akcesoria do pieczenia jak łyżki, trzepaczka czy miarka kuchenna.
Składniki:
- 300g mąki pszennej
- 250g masła
- 200g cukru
- 4 jajka
- 150g rodzynek
- 100g orzechów włoskich
- 100g kandyzowanej skórki pomarańczowej
- 50g migdałów
- 2 łyżeczki proszku do pieczenia
- 2 łyżeczki ekstraktu waniliowego
- szczypta soli
Wykonanie przepisu na keks, który zawsze się udaje:
- 2 godziny wcześniej namocz rodzynki w rumie lub w gorącej wodzie (w tym przypadku wystarczy to zrobić pół godziny przed przystąpieniem do pieczenia).
- Masło wyjmij z lodówki na 2 godziny przed pieczeniem.
- Rozgrzej piekarnik do 175°C.
- Natłuść i wysyp bułką tartą keksówkę.
- W dużej misce kuchennej utrzyj masło z cukrem na puszystą masę.
- Dodawaj kolejno jajka, dokładnie miksując po każdym dodaniu.
- Wsyp przesianą mąkę wymieszaną z proszkiem do pieczenia i solą.
- Dodaj bakalie i delikatnie wymieszaj.
Keks z bakaliami - co jeszcze można do niego dodać?
Keks z bakaliami to klasyczna wersja tego wypieku. Właśnie bogactwo bakalii nadaje mu charakterystyczny smak i konsystencję. Keks świąteczny doskonale komponuje się z wielkanocnymi wypiekami - babkami i mazurkami. Warto eksperymentować z różnymi wariantami dodatków! Poza tradycyjnymi rodzynkami i kandyzowaną skórką pomrańczową świetnie sprawdzą się:
- suszone morele - pokrojone w kostkę dodają słodko-kwaśnej nuty
- figi - ich charakterystyczna struktura i smak wzbogacą ciasto
- daktyle - naturalna słodycz i wilgotność
- suszone śliwki - doskonale komponują się z orzechami
- kandyzowana skórka cytrynowa - dla świeżego, cytrusowego aromatu
- suszone wiśnie lub żurawina - dodają przyjemnej kwaskowatości
Jeśli chodzi o orzechy i ziarna, możemy eksperymentować z prażonymi orzechami laskowymi, pistacjami - nadadzą nie tylko smaku, ale i pięknego koloru, orzechami pekan a nawet nerkowcami!
Pamiętajmy jednak o zachowaniu odpowiednich proporcji - łączna ilość bakalii nie powinna przekraczać 40% masy ciasta. Wszystkie bakalie warto przed dodaniem do ciasta lekko oprószyć mąką, a orzechy delikatnie podprażyć na suchej patelni - uwolni to ich aromat i sprawi, że będą bardziej chrupiące.
Ciekawostką jest, że w czasach, gdy keks był prawdziwym luksusem, bakalie dodawano bardzo oszczędnie, a czasem zastępowano je tańszymi zamiennikami, na przykład… gotowanymi i kandyzowanymi warzywami. Dziś, gdy dostęp do bakalii jest znacznie łatwiejszy, możemy pozwolić sobie na prawdziwą eksplozję smaków w naszym świątecznym wypieku.
Najszybszy keks
Dla zabieganych mamy również przepis na najszybszy keks. Ta wersja wymaga minimum zachodu, a efekt jest równie zadowalający. Przepis na mokry keks w wersji ekspresowej:
Składniki na najłatwiejszy keks:
- 250g mąki
- 200g masła
- 150g cukru
- 3 jajka
- 100g posiekanych orzechów
- 100g rodzynek
- 1 łyżeczka proszku do pieczenia
- aromat waniliowy
Wykonanie jest banalnie proste - wszystkie składniki mieszamy w jednej misce, przekładamy do formy i pieczemy!
Wskazówki dla perfekcyjnego keksu:
- Wszystkie składniki powinny mieć temperaturę pokojową.
- Bakalie warto oprószyć mąką - nie opadną wtedy na dno ciasta.
- Przybory kuchenne powinny być absolutnie suche i czyste.
- Piekarnik rozgrzewamy odpowiednio wcześniej.
- Ciasto jest gotowe, gdy wetknięty weń patyczek wychodzi suchy.
Keks najlepiej smakuje na świeżo oraz po 2-3 dniach od upieczenia. Można go przechowywać nawet do 2 tygodni, zawinięty w papier do pieczenia i folię aluminiową. Niektórzy twierdzą nawet, że keks świąteczny można przechowywać miesiącami, pod warunkiem że został nasączony alkoholem!
Serwując keks, możemy go udekorować lukrem królewskim, posypać cukrem pudrem lub podać w klasycznej formie - pokrojony w równe plastry. Świetnie komponuje się z kawą czy herbatą podczas wielkanocnego śniadania.
Keks - przepis z modyfikacjami
Podstawowy przepis na keks można modyfikować według własnych upodobań. Oto kilka inspirujących pomysłów:
- Dodaj posiekaną gorzką czekoladę
- Zastąp część bakalii suszonymi żurawinami
- Dodaj skórkę z cytryny dla świeższego aromatu
- Wypróbuj wersję z dodatkiem kakao
- Nasącz upieczony keks ponczem lub likierem
Keks to ciasto, które ma w sobie coś magicznego - łączy pokolenia, przywołuje wspomnienia i tworzy świąteczną atmosferę. Niezależnie od tego, czy zdecydujecie się na klasyczny keks z bakaliami, czy na najszybszy keks w wersji ekspresowej, jedno jest pewne - ten wypiek zawsze wprowadza do domu ciepło i radość.
A Wy, jaki wariant keksu najbardziej lubicie? Może macie swój sekretny składnik, który dodaje mu wyjątkowego charakteru? Pamiętajcie, że w pieczeniu, podobnie jak w życiu, czasem warto zaryzykować i spróbować czegoś nowego. Kto wie, może właśnie Wasz eksperyment kulinarny stanie się nowym rodzinnym przepisem przekazywanym z pokolenia na pokolenie?
Czytaj także:
Babka majonezowa - przepis na pyszne ciasto wielkanocne
Babka na oleju - zrób z nami wilgotną babkę, która zawojuje wielkanocny stół!
Keks z jabłkami - jak go zrobić?
Keks bezglutenowy. Pokazujemy, jak zrobić keks bez pszenicy
Babka cytrynowa - niezawodny przepis na Wielkanoc
Mazurek kajmakowy - pyszne ciasto na Wielkanoc
Mazurek pistacjowy - jak zrobić najmodniejszy mazurek z pistacjami?
Mazurek czekoladowy - poznaj przepis na mazurka w tradycyjnym wydaniu!
Jak zrobić mazurek pomarańczowy?
Jajka faszerowane pieczarkami - wielkanocny hit!
Warto przeczytać

Pierogi z fasolą
Pierogi z fasolą to sycąca, bezmięsna propozycja, która świetnie sprawdzi się na obiad dla całej rodziny. To kremowy, aromatyczny farsz z białej fasoli, doprawiony majerankiem i podsmażoną cebulą, schowany się w miękkim, domowym cieście. Jeśli chcesz przygotować te przepyszne pierogi od podstaw, poniższy przepis przeprowadzi Cię przez każdy etap krok po kroku.
czytaj więcej
Pierogi hacao
Pierogi hacao to eleganckie, półprzezroczyste pierożki z krewetkami, które stanowią jedną z ikon kuchni dim sum. Ich cienkie, lśniące ciasto skrywa soczysty, aromatyczny farsz, a delikatna faktura sprawia, że rozpływają się w ustach. Jeśli chcesz przygotować te wykwintne, azjatyckie pierożki w domu, ten przepis przeprowadzi Cię przez cały proces krok po kroku.
czytaj więcej
Pierogi kebabowe
Pierogi kebabowe to nowoczesne danie, które łączy puszyste ciasto drożdżowe z wyrazistym, kebabowym farszem. Zamiast gotowania stawiamy tu na pieczenie, dzięki czemu pierogi wychodzą złociste, mięciutkie i sycące. Jeśli szukasz pomysłu na coś innego niż klasyka, ten przepis pokaże Ci, jak przygotować je krok po kroku.
czytaj więcej
Pierogi gruzińskie (chinkali)
Pierogi gruzińskie, znane jako chinkali, kryją w środku soczysty farsz i aromatyczny bulion. Ich charakterystyczny, zawiązany na czubku węzełek sprawia, że wyglądają jak małe sakiewki. Jeśli chcesz przygotować to rozgrzewające danie z kaukaskim rodowodem, ten przepis przeprowadzi Cię przez cały proces krok po kroku.
czytaj więcej
Gulasz gruziński
Gulasz gruziński to jedno z tych dań, które rozgrzewają nie tylko za sprawą ciepła, ale też intensywnego aromatu świeżych ziół i ostrej papryki. Pod egzotyczną nazwą czaszuszuli kryje się prosta w wykonaniu, a jednocześnie wyjątkowo wyrazista potrawa, która najlepiej smakuje odgrzewana następnego dnia. Jeśli szukasz pomysłu na sycący, jednogarnkowy obiad z nutą kaukaskiego temperamentu, ten przepis z pewnością przypadnie Ci do gustu.
czytaj więcej
Pierogi z malinami
Pierogi z malinami to letnia klasyka, która zachwyca połączeniem delikatnego ciasta z soczystym, słodko-kwaśnym nadzieniem. To pyszny pomysł na obiad na słodko lub efektowny deser, który pokochają zarówno dzieci, jak i dorośli. Jeśli chcesz przygotować pierogi z tym aromatycznym owocem, ten przepis przeprowadzi Cię przez wszystko krok po kroku.
czytaj więcej
Pierogi ze szpinakiem
Pierogi ze szpinakiem to lekka, zielona odsłona klasycznej polskiej potrawy, która smakuje wyśmienicie zarówno na obiad, jak i na kolację. Delikatny farsz z twarogu i szpinaku, zamknięty w cienkim, elastycznym cieście, zadowoli miłośników kuchni bezmięsnej i nie tylko. Jeśli chcesz przygotować domowe pierogi od podstaw, ten przepis przeprowadzi Cię przez każdy etap krok po kroku.
czytaj więcej
Pierogi gyoza
Pierogi gyoza to japońska odsłona pierożków, która zdobywa coraz większą popularność również w polskich kuchniach. Cienkie, delikatne ciasto, soczysty farsz i charakterystyczne, chrupiące spody sprawiają, że trudno się im oprzeć. Jeśli chcesz przygotować te aromatyczne, azjatyckie pierożki w domu, ten przepis przeprowadzi Cię przez cały proces krok po kroku.
czytaj więcej
Gulasz rybny
Gulasz rybny to lekkie, a zarazem sycące danie, które łączy delikatność ryby z aromatem pomidorów, papryki i ziół. To doskonały pomysł na obiad dla osób, które lubią kuchnię rybną, ale mają dość klasycznego smażenia. Jeśli chcesz przygotować szybki, jednogarnkowy posiłek pełen warzyw, ten przepis pokaże Ci, jak zrobić to krok po kroku.
czytaj więcej