Mięta — właściwości, rodzaje, przeciwwskazania

Mięta – właściwości i pochodzenie

Mięta jest rośliną, która wraz z melisą, szałwią, bazylią i rozmarynem tworzy rodzinę jasnowatych. Dotychczas sklasyfikowano ponad 30 różnych odmian mięty, chociaż najbardziej znanymi są mięta pieprzowa, zielona i polna. Sama nazwa tej byliny odnosi się do greckiej mitologii – historii nimfy Minte, która zakochała się nieszczęśliwie w Hadesie. Zazdrosna żona Hadesa rzuciła urok i zmieniła Mintę w roślinę, którą dziś znamy jako miętę.

• Mięta zielona to w zasadzie matka pieprzowej i polnej. Roślina ta znana jest od czasów starożytności, a jej właściwości wykorzystywali zarówno Egipcjanie, Grecy, jak i Azjaci. Obecnie uprawiana jest w zasadzie w każdej szerokości geograficznej, chociaż najbardziej lubuje się w umiarkowanym klimacie. Właściwości mięty zielonej są cenione wśród farmaceutów – używa się jej do zwalczania problemów trawiennych. Ten rodzaj jest również wykorzystywany do produkcji gum do żucia i pasty do zębów.
• Mięta pieprzowa jest krzyżówką powstałą z mięty zielonej i nawodnej, która została stworzona na terenach Wielkiej Brytanii jeszcze w XVIII wieku. Jej charakterystyczny smak i zapach sprawił, że stała się najbardziej popularną odmianą mięty. W jej liściach zawarty jest olejek miętowy (czyli mentol), który ochoczo wykorzystywany jest w przemyśle kosmetycznym, perfumiarskim i tytoniowym. Wśród właściwości mięty pieprzowej możemy wyróżnić ułatwienie trawienia, łagodzenie i udrożnianie górnych dróg oddechowych, leczenie bóli migrenowych, a także przyspieszanie procesu gojenia się ran oraz ma działanie uspokajająco-wyciszające.
• Mięta polna z kolei to odmiana dzika, chociaż spotkać ją można również w przydomowych ogródkach. Ta odmiana mięty również właściwości lecznicze: łagodzi stany zapalne jamy ustnej, działa przeciwświądowo i wspomaga układ pokarmowy w trawieniu. Taką miętę nieco trudniej wyhodować w domu, ponieważ trzeba jej zapewnić warunki podobne do naturalnych – żyzną glebę, spore nawodnienie (konewka to w tym przypadku trochę za mało) i odpowiednie nasłonecznienie. 

Miętę pieprzową i zieloną zasadzisz w ogródku, a także w doniczce czy wazonie ustawionym na parapecie. Gleba powinna być bogata w minerały, najlepiej wapniowa i przepuszczalna. Doskonale sprawdzi się tu czarnoziem, jednak zabawa z tą ziemią nie obędzie się bez rękawic ogrodowych. Taką miętę należy regularnie podlewać i ustawić w średnio nasłonecznionym miejscu, ale nie można dopuścić do przelania, gdyż liście wtedy szybko tracą na właściwościach leczniczych i smakowych.

Mięta zawiera kilka kluczowych składników odżywczych takich jak olejek mentolowy, kwas askorbinowy, karoten, betaina, apigenina i rutyna, dlatego doskonale sprawdzi się jako uzupełnienie diety podczas choroby, np. grypy czy przeziębienia. Ta roślina sprawdza się również w kuchni, zwłaszcza tej śródziemnomorskiej. Mięta to również nieodłączny dodatek wielu koktajli alkoholowych i bezalkoholowych.

Czytaj także:

• Natka pietruszki — właściwości, przepisy, przeciwwskazania
• Oregano — właściwości, zastosowanie, smakowe połączenia
• Bazylia — właściwości, odmiany i zastosowanie w kuchni 
• Zioła w kuchni — jak je hodować i do czego wykorzystywać?
• Majeranek — właściwości, uprawa, przeciwwskazania
• Szałwia — na co ją stosować? Właściwości lecznicze i zastosowanie w kuchni

Czy mięta jest zdrowa i na co pomaga?

Jeśli chcesz wiedzieć, co leczy mięta i na co jest dobra, to dobrze trafiłeś! Roślina ta od stuleci wykorzystywana jest w medycynie, również współczesnej. Napar z mięty stosowany jest jako lekarstwo na dolegliwości układu pokarmowego. Olejek mentolowy pobudza wydzielanie soku żołądkowego, ułatwiając trawienie. Nic więc dziwnego, że w dzieciństwie nasze babcie parzyły miętę, kiedy skarżyliśmy się na bóle brzucha, ale takie napary pite w nadmiarze mogą tylko pogorszyć stan.

Mięta działa również wiatropędne, poprawiając perystaltykę jelit, dlatego sprawdza się jako środek na wzdęcia oraz zaparcia. Lekarze zalecają picie naparów z mięty osobom chorującym na zespół jelita drażliwego. Jak przygotować taki napar? Wystarczy zaparzyć ususzone liście mięty z zaparzaczu do herbaty, zalewając je gorącą wodą.

Olejek mentolowy wykorzystywany jest nie tylko w samej farmaceutyce, ale również w pokrewnej dziedzinie, czyli aromaterapii. Ułatwia on oddychanie, koi ból głowy i mięśni, a także ma działanie odstresowujące. Inhalacje z mięty zaleca się w okresie przeziębień, ponieważ udrożniają one górne drogi oddechowe.

Wiele publikacji naukowych zawiera informacje na temat przeciwbakteryjnych i przeciwnowotworowych właściwości mięty. Czy mięta jest zdrowa i można ją stosować bez ograniczeń? Jak każde zioło ma wiele składników odżywczych i prozdrowotnych, jednakże stosowana w nadmiarze może również szkodzić, ale o jej szkodliwości przeczytasz w dalszej części tekstu.

Mięta na zgagę

Zapewne nie raz słyszałeś, że mięta pomaga na zgagę. Czy aby na pewno? To powszechnie powielany mit. Mięta nie pomaga na zgagę, chociaż poprawia trawienie i zwiększa wydzielanie kwasów żołądkowych, stosowana, by uśmierzyć przykre dolegliwości zgagi, będzie miała odwrotny skutek – kwasy cofną się jeszcze bardziej. Najlepszym domowym środkiem na zgagę jest mleko, miętę zostaw sobie na nudności.

Mięta na żołądek

Mięta na żołądek w formie naparu do wypicia to sposób na ból naszych babci, jednakże zbyt duża dawka może tylko przysporzyć większych boleści. Jeśli boli cię żołądek, lepiej sięgnij po leki przeciwbólowe.

Mięta na biegunkę

Czy mięta jest dobra na biegunkę? I tak i nie – sam napar z liści mięty nie zatrzyma biegunki, ale może pomóc w likwidacji wzdęć i zadziałać rozkurczowo. Pamiętaj, że podczas stosowania mięty w celach złagodzenia biegunki, trzeba uzupełniać płyny, ponieważ możesz się odwodnić.

Mięta na zaparcia

Jak już wcześniej wspomnieliśmy, mięta zwiększa perystaltykę jelit, dlatego warto stosować ją jako dodatkowe wsparcie do leków na zaparcia. Najlepiej sprawdzi się w tej roli napar z suszonych liści mięty zielonej, który z łatwością przygotujesz, używając podstawowych akcesoriów i przyborów kuchennych takich jak moździerz lub młynek. Zmiel suszone liście mięty, wrzuć je do kubka i zalej gorącą wodą. Spróbuj wypić taki napar jeszcze ciepły, a pomożesz swojemu układowi trawiennemu w walce z zaparciami. Resztki zmielonej mięty możesz schować do pudełka na produkty sypkie i przechowywać przez kilka miesięcy, a w razie, gdyby dolegliwości powróciły.

Mięta – zastosowanie w kuchni

Zastosowanie mięty w kuchni jest równie szerokie, co w medycynie. Liście i łodygi mięty ogrodowej znakomicie sprawdzają się jako dodatek do sosów, marynat, sałatek i dań rybnych, a także deserów np. ciasta z czekoladą i miętą. Ta roślina jest składnikiem ulubionego sosu deserowego anglików – sosu miętowego. Zawarty w liściach mięty mentol ma działanie orzeźwiające i odprężające, dlatego warto jest pić ją w postaci herbatki.

Mięta do picia sprawdza się nie tylko w wersji na ciepło, ale również jako dodatek do lemoniad i drinków. Jaka mięta pasuje do drinków? Najlepiej sprawdzi się mięta ogrodowa oraz zielona, ponieważ inne odmiany mają zbyt twarde łodygi, a liście pokryte są włoskami. Najbardziej znanym drinkiem, w którym znajdziesz miętę, jest Mojito, ale polecamy również inny klasyczny koktajl o nazwie Mint Julep. Roślinę tą możesz także użyć do przygotowania lemoniady – mięta z pomarańczą i cytryną smakuje wprost wybornie.

Mięta – przeciwwskazania

Zastanawiasz się nad tym, czy mięta szkodzi i jakie są przeciwwskazania do jej stosowania? Już spieszymy z odpowiedzią! Stosowanie dużych ilości mięty (lub olejku mentolowego) może doprowadzić do bólu brzucha, wymiotów, problemów z błędnikiem albo snem. Ze względu na możliwość wystąpienia reakcji alergicznych, nie należy stosować go samodzielnie, ale w towarzystwie innych leków. 

Mentol obniża napięcie mięśni gładkich, dlatego nie zaleca się jej stosowania podczas przyjmowania leków na nadciśnienie. Czy mięta podnosi ciśnienie? Nie, sama w sobie nie jest w stanie, ale przy nadciśnieniu tętniczym należy skonsultować jej stosowanie z lekarzem, ponieważ zmniejsza ona wchłanialność leków. 

Jak jeszcze mięta wpływa na organizm? Chociaż nie zaleca się jej spożywania przy nadciśnieniu, to mięta a serce to już inna kwestia. Jeśli masz problemy z sercem, śmiało korzystaj z dobrodziejstwa tej rośliny – możesz dzięki temu obniżyć poziom cholesterolu i pomóc swojemu sercu w zdrowym funkcjonowaniu. Wystrzegaj się mięty w czasie laktacji i ciąży – mentol nie służy dobrze rozwojowi płodu.

Czyta także:

Jak doprawić zupę? 15 trików

Moździerz kuchenny — jak używać?

Moździerz kuchenny — 10 faktów, które przekonają Cię do jego zakupu!

Jak przechowywać przyprawy? 9 zasad

Organizer do przypraw — niezbędny w każdym domu!